Werken bij AREN

Ik, Sara, ben nu zo’n dikke maand aan het werk en heb het erg naar mijn zin. De eerste keer dat ik bij AREN kwam dacht ik dat ik verkeerd was, wat een bouwput! Ze zijn nieuwe kantoortjes aan het bouwen en elke dag breek ik minder m’n nek over stenen, verfpotten en planken. Zo heb ik de eerste weken bij een collega op de kamer gezeten op de 1e verdieping (zie foto) waarbij de trap nog hier en daar wat bijgewerkt moest worden (zie foto). Inmiddels zijn er al wat kamertjes klaar en kan ik er eentje uitkiezen. Mijn collega’s, de leden van AREN en collega’s van andere ontwikkelingsorganisaties zijn erg aardig. Ik word aan iedereen voorgesteld en de sfeer is erg informeel waardoor je je gelijk op je gemak voelt. Netwerken is hier dan ook heel makkelijk!

Even een kleine intro: AREN (Association pour le Redynamisation de l’Élevage au Niger) is een boerenorganisatie voor veehouders (denk aan koeien, geiten, kamelen, paarden, schapen en ezels). De leden van AREN zijn lid per groep en momenteel zijn er 60.000 leden waaronder agropasteurs (combi van landbouw & veeteelt) maar veelal nomaden en transhumanisten (weet niet of dit een Nederlands woord is?). Nomaden en transhumanisten zijn veetelers die niet op eenzelfde plaats blijven maar rondtrekken. Het verschil tussen deze twee is dat nomaden kleine afstanden afleggen en transhumanisten lange afstanden bereizen waardoor ze ook in Nigeria of Benin terecht kunnen komen. Bodo (zie foto) vertelde dat ze wel eens te voet gaat naar Mauritanië om daar spullen te verkopen!!!

Wat ga ik hier doen het komende jaar? Mijn functie is officieel Conseillère de Suivi et Evaluation (zie mijn chique kaartje) oftwel consultant in Monitoring en Evaluatie. Ik help AREN bij het opzetten/verbeteren van hun monitoring en evaluatiesysteem.

Natuurlijk heb ik van te voren een planning gemaakt voor het hele jaar, maar al snel kwam ik erachter dat dit niet helemaal werkt. Ik moet meer inspringen op de mogelijkheden die voorbij komen. Een voorbeeldje: de afgelopen weken heb ik me bezig gehouden met het boven water krijgen van informatie over alle projecten die AREN heeft lopen. Daarmee moet je in een paar dagen klaar zijn zou je zeggen, met een Nederlandse blik. Mijn schema is nog altijd voor de helft ingevuld, maar elke keer kom ik een beetje meer te weten. Geduld is een schone zaak. Mijn bedoeling hiermee was om eerst te inventariseren wat de projecten zijn en daarna te kijken welke methodes van plannen, monitoren (volgen/controleren tijdens het project) en evalueren (einde project) men hanteert. Ik blijf nu een beetje op de inventarisering hangen en je moet natuurlijk ook een beetje mee gaan met de bedrijfscultuur. Hier worden namelijk erg veel zaken ad hoc geregeld. Althans, het lijkt ad hoc omdat ik er meestal niet van op de hoogte ben. Zo kwamen er afgelopen vrijdag opeens allemaal boeren en boerinnen (veehouders die er ook redelijk ‘Groeten uit de rimboe’ uitzien) binnen lopen op kantoor voor een forum in het kader van Wereldvoedseldag. Ik heb op zondag een kijkje genomen op het forum in de sporthal in Niamey en kwam binnen tijdens de lunchpauze. Alle gangen zaten vol met mensen die op de grond zaten te eten. Ik moest dus al balancerend over de borden, mannen, vrouwen en kinderen heen stappen om in de sporthal te komen. Daar aangekomen was er natuurlijk niets gaande (zou er toch niets van verstaan want de Afrikaanse talen zijn de voertaal), maar wel interessant om te zien hoe zoiets eruit ziet. Er liepen leden van AREN rond maar al die gezichten kan ik niet goed onthouden. Maar zij mij wel dus dat scheelt.

Workshop Evaluatie
Een andere mogelijkheid die zich plots voordeed was een workshop in Maradi (720 km van Niamey = 10 uur rijden). Het humanitaire project van Oxfam Novib werd geëvalueerd en ik mocht mee. We gingen met het vliegtuigje van de VN (Verenigde Naties), van het Wereldvoedselprogramma (WFP voor de OSers onder jullie). AREN staat op de lijst van humanitaire organisaties waardoor we gebruik kunnen maken van deze kleine (15 à 20 stoelen) vliegtuigjes. Vooral als je niet met een auto vol mensen rijdt is dit een goedkopere manier van transport. Tja, en ik vond het natuurlijk wel stoer! Maar…..uiteindelijk zijn we heen met de auto gegaan en terug met het vliegtuigje. Dit omdat we de verkeerde tijd door hadden gekregen en dus te laat op het vliegveld arriveerden (dan is het dus niet goedkoper ). Dus de heenweg heb ik aardig wat van de omgeving gezien tijdens de 12 uur durende rit (waarvan 2 uur panne) en op de terug weg zijn we via Zinder terug gevlogen naar Niamey met 2 Bulgaarse piloten met echt zo’n Borat accent: plies feston sietbelt, if joe haf ennie kwestions plies pres botton. Hilarisch! Heb maar niet gereageerd met ‘I like’. (kijk ’t filmpje en ‘land mee’)

Ik wilde dus eerst bekijken wat de gebruikte methodes van monitoren en evalueren waren, maar door deze workshop was ik nu gelijk getuige van een evaluatie. Er waren zo’n 30 boeren en boerinnen aanwezig die mee hebben geholpen dit project te coördineren. Zie foto’s om een idee te krijgen van de groep. Het project bestond uit verschillende onderdelen: vaccinatie van de dieren, gratis distributie van graan aan de armste gezinnen (gehandicapten, oudere, zwangere vrouwen, gezinnen zonder man, etc.), verkoop van graan tegen een lage prijs en Destockage (weet even niet het Nederlandse woord hiervoor). Na het uitblijven van de droogte en mislukte oogsten waren meerdere koeien er slecht aan toe. Men heeft toen besloten om deze dieren af te maken (de boer kreeg geld voor zijn koe) en het vlees werd verdeeld onder (weer) de meest arme huishoudens. De botten van de koeien worden vermalen tot vogelvoer (zie foto). Dit alles gebeurden in dorpen die door de regering zijn aangewezen als meest getroffen gebieden tijdens de crisis. De 30 boeren en boerinnen hebben deze twee dagen in groepen bediscussieerd wat de goede en slechte elementen van het project waren. Waar wij als Nederlanders soms bang zijn om een verkeerde vraag of opmerking in de groep te gooien, moeten hier onderwerpen worden afgekapt en lijkt het soms of ze tijdens het discussiëren ruzie hebben totdat er opeens weer gelachen wordt. Ze zijn dan misschien niet zo van time management, maar ze kunnen onvermoeibaar doorgaan en niemand die op tijd klaar hoeft te zijn. De voertaal was Hausa dus ik begreep niet alles, maar gelukkig werd er vertaald. De eerste dag was ik meer observator maar de tweede dag heb ik een deel van de workshop mee gefaciliteerd. Erg leuk!

Workshop Planning
Nu zit ik anderhalve week later weer in Maradi voor de evaluatie van ander project (Oxfam Groot-Brittannië) en de planning van het vervolgproject. Het gaat om leden van AREN die de afgelopen maanden een groep hebben gevormd en een bedrijfsplan hebben geschreven om economische activiteiten te ontplooien. Denk hierbij aan: het opleiden van boeren hoe zij zonder tussenhandelaar hun vee kunnen verkopen op de markt (zo houden ze meer geld over van de verkoop), een alfabetiseringstraject (op het platteland is het merendeel analfabeet), geiten-rotatie-project voor vrouwen (400 vrouwen hebben een geit gekregen, de nakomelingen worden weer doorgegeven aan andere vrouwen). In kleine groepen hebben we de benodigde onderdelen gedefinieerd die nodig zijn om dit project uit te voeren. Nu heb ik al een evaluatie mee gemaakt, een planning en ik heb aan het einde van de workshop samen met de projectcoördinatoren gekeken hoe we de monitoring gaan aanpakken (voor de OSers: inclusief SMART indicatoren en baseline). Ik had gedacht eerst wat te inventariseren, daarna wat te ontwikkelen en te testen maar nu ben ik al onderdelen aan het uitvoeren die ik voor volgend jaar pas gepland had. Maar goed, dat maakt niets uit. Ik kijk gewoon wat op mijn pad komt en hoe ik daar het beste mijn project in kan passen. Dat is eigenlijk al een hele stap voor mij als plan/structuurfreak!

Begroetingsrituelen
Het klinkt allemaal erg leuk maar het is ook wel eens moeilijk. Ik moet erg veel wachten en geduldig zijn. Mensen komen niet op tijd, telefoons gaan geregeld af en worden gewoon opgenomen terwijl iemand een presentatie geeft, mensen lopen in en uit, time management (wat is dat?), thee- en lunchpauzes duren langer dan een uur exclusief het bidden (wat men doet buiten op straat bij geïmproviseerde openlucht moskeetjes) en discussies en verhalen gaan vaak langs mij heen omdat er in het Hausa of Fulfulde wordt gesproken. Ik leer wel enorm veel van veehouders en noodhulp. Vooral dat laatste is helemaal nieuw voor mij en is een welkom leeraspect wat de landenkeuze Niger natuurlijk met zich meebrengt. Het leukste van al vind ik het contact en werken met de mensen. Ook al spreek je hun taal niet, het weerhoudt de mensen er niet van om hele verhalen te vertellen, naast me te komen zitten, cadeaus te geven (een baby heb ik maar geweigerd) of mijn telefoonnummer te vragen. Wat ik dan moet zeggen als ze me bellen? Veel verder dan het begroetingsritueel in het Fulfulde kom ik (nog) niet, maar is voldoende en gaat zo: Hoe gaat het met je? -goed- Hoe gaat het met je huis? -goed- Hoe gaat het met je beesten? -goed- Hoe gaat het met je kinderen? -goed- Hoe gaat het met je werk? -goed-. Daarna stel je dezelfde vragen aan de ander. En dit alles dan in een rap tempo. Dit kan men gerust 2 keer op een ochtend doen, ook al heb je elkaar een uur geleden nog gezien.

Bororo (Peulh)
Net zoals in alle andere landen heb ik weer een fascinatie voor een speciaal soort groep mensen; de Bororo (ook wel Woodabee genoemd). Ze hebben wel wat gemeen met de Samburu in Kenia. De mannen dragen een tulband wat lijkt op een Touareg en de vrouwen hebben een grote kuif van kroeshaar (beetje zoals de Zeeuwse boerinnetjes :)), van achter scheren bepaalde gedeeltes met vanonder een konijnenstaartje en boven hun oren hangt een grote dikke dreadlock. Heel bijzonder dus. Zowel in de eerste als de tweede workshop waren er Bororo aanwezig en heb ik vrienden gemaakt met de vrouwen. Helemaal geweldig! Na dag 1 kreeg ik al gelijk kettinkjes en willen ze naast me zitten. (foto’s) De mannen daar blijf ik maar bij weg, want die vragen aan mijn collega of ze mij niet mogen toevoegen aan hun harem (in Niger is 4 vrouwen per man de max).

Taalfouten
Doordat ik aan het werk ben gaat het Frans steeds beter, maar wel met vallen en opstaan. Meerdere keren per dag maak ik onbedoeld grappen. Iedereen ligt in een deuk als ik me weer eens verspreek en ik lach maar gewoon mee. Laatst gemaakte fouten vertaald in het Nederlands:
- Waarom schrijf je mijn naam mannelijk? = Waarom schrijf je mijn naam in hoofdletters?
- Is Fathia een vrouw? = Dit is het gebed waar de vergadering mee
geopend wordt.
- Ga je op pelgrimstocht? = Ben je in rondjes aan het lopen/ben je verdwaald?

Tot zover mijn werk. Volgende keer (op verzoek) het thema: voetbal. Wat zijn de verschillen (NL-Niger) en als klapper op de vuurpijl verslag van de WK kwalificatie wedstrijd Niger-Egypte.
En volgens Machiel moet het volgende verhaal op geleukt worden na dit saaie verhaal van mij :)